10 điều không nên làm khi vợ chồng cãi nhau | Safe and Sound
Cãi vã là điều khó tránh trong hôn nhân, nhưng những lời nói và hành động khi nóng giận có thể để lại tổn thương lâu dài. Chuyên gia tâm lý khuyến nghị các cặp đôi nên tránh 10 hành vi dễ khiến mâu thuẫn nghiêm trọng hơn, từ xúc phạm đối phương, lôi chuyện cũ ra chỉ trích đến dùng con cái gây áp lực. Vậy 10 điều không nên làm khi vợ chồng cãi nhau là gì và làm thế nào để giải quyết bất đồng mà vẫn giữ được sự tôn trọng dành cho nhau?
Phí Thuỳ Linh | Cử nhân Y tế Công cộng – Ứng dụng chăm sóc sức khỏe tinh thần Safe and Sound
Viện Ứng Dụng Công Nghệ Y Tế
1. Không xúc phạm hoặc hạ thấp đối phương

Ảnh 1: Tránh xúc phạm hoặc hạ thấp đối phương
Khi tức giận, bạn có thể muốn nói những lời thật nặng nề để đối phương hiểu mình đang tổn thương. Tuy nhiên, những câu như “Anh/em thật vô dụng!” hay “Tôi hối hận vì đã lấy anh/em!” dễ khiến cuộc tranh luận chuyển từ giải quyết vấn đề sang công kích cá nhân.
Thay vì gán nhãn hoặc hạ thấp bạn đời, hãy mô tả hành vi khiến bạn khó chịu và cảm xúc của mình. Chuyên gia tâm lý thường khuyến khích các cặp đôi tập trung vào hành vi cụ thể thay vì công kích nhân cách. Chẳng hạn, thay vì nói “Anh chẳng bao giờ quan tâm đến gia đình”, bạn có thể nói: “Em buồn vì anh không báo trước khi về muộn. Em mong lần sau anh có thể cho em biết”.
Cách diễn đạt này giúp đối phương hiểu điều cần thay đổi mà không phải ngay lập tức chống đỡ trước lời công kích.
2. Không lôi quá khứ ra chỉ trích
Nhắc lại những chuyện cũ không liên quan đến vấn đề hiện tại có thể khiến cuộc tranh cãi lan rộng và cả hai khó tìm được giải pháp. Người nghe cũng dễ cảm thấy rằng dù đã cố gắng thay đổi, họ vẫn liên tục bị phán xét vì những sai lầm trước đây.
Nếu một vấn đề cũ vẫn chưa được giải quyết, hai người nên dành thời gian trao đổi riêng về vấn đề đó. Trong cuộc tranh luận hiện tại, hãy tập trung vào sự việc đang xảy ra và điều mỗi người mong muốn thay đổi. Đây là một nguyên tắc hữu ích trong cách giải quyết mâu thuẫn vợ chồng: phân biệt vấn đề đang cần xử lý với những tổn thương chưa được tháo gỡ từ trước. Một cách giải quyết mâu thuẫn vợ chồng khác là thống nhất một thời điểm riêng để trao đổi về chuyện cũ, thay vì đưa tất cả vào cùng một cuộc tranh luận.
3. Không kéo dài sự im lặng để trừng phạt đối phương
Im lặng không phải lúc nào cũng tiêu cực. Một khoảng nghỉ có thể giúp mỗi người bình tĩnh và tránh nói những lời gây tổn thương. Tuy nhiên, cố tình phớt lờ, không phản hồi hoặc dùng sự im lặng để trừng phạt bạn đời có thể khiến đối phương cảm thấy bị bỏ rơi.
Nếu cần thời gian riêng, hãy nói rõ: “Hiện tại anh/em đang quá căng thẳng. Mình nghỉ một lúc rồi tối nay nói chuyện tiếp nhé”. Điều quan trọng là thống nhất thời điểm quay lại trao đổi, thay vì để vấn đề bị bỏ lửng vô thời hạn.
4. Không bỏ đi mà không có lời giải thích
Rời khỏi cuộc tranh luận khi cảm xúc đang dâng cao đôi khi là lựa chọn cần thiết. Tuy nhiên, đột ngột bỏ đi mà không nói gì, đặc biệt khi hành động này lặp lại thường xuyên, có thể làm đối phương thêm lo lắng và khiến mâu thuẫn khó được giải quyết.
Nếu cần ra ngoài để bình tĩnh, hãy thông báo rằng bạn đang cần tạm dừng và cho biết khi nào có thể tiếp tục nói chuyện. Đây là cách kiểm soát cảm xúc khi cãi nhau, thay vì bỏ mặc vấn đề. Nếu cuộc tranh luận có nguy cơ dẫn đến bạo lực hoặc đe dọa, hãy ưu tiên rời khỏi tình huống nguy hiểm và tìm kiếm sự hỗ trợ an toàn.
5. Không dùng con cái làm "vũ khí"

Ảnh 2: Đưa con cái vào cuộc tranh cãi sẽ gây tổn thương tâm lý cho trẻ
Đưa con vào cuộc tranh cãi, yêu cầu con chọn phe hoặc nói xấu người còn lại trước mặt con có thể khiến trẻ cảm thấy bất an, bị giằng xé giữa cha và mẹ.
Trẻ không nên phải chịu trách nhiệm giải quyết mâu thuẫn của người lớn. Khi vợ chồng cãi nhau, cha mẹ nên trao đổi riêng, tránh biến con thành người truyền tin hoặc người đứng ra phân xử. Nếu trẻ đã chứng kiến cuộc cãi vã, cha mẹ có thể trấn an rằng chuyện đó không phải lỗi của con và người lớn sẽ tự tìm cách giải quyết.
6. Không dọa ly hôn trong lúc nóng giận
Liên tục nói “Ly hôn đi” hoặc đe dọa chấm dứt hôn nhân mỗi khi xảy ra bất đồng có thể khiến mối quan hệ mất đi cảm giác an toàn. Theo thời gian, cả hai có thể tập trung vào nỗi sợ bị bỏ rơi thay vì tìm cách tháo gỡ vấn đề.
Nếu bạn thực sự đang cân nhắc ly hôn, hãy trao đổi về điều đó trong một cuộc trò chuyện riêng, khi đã có thời gian suy nghĩ. Không nên dùng việc chấm dứt hôn nhân như một cách ép buộc đối phương phải nhượng bộ. Khi chưa biết bắt đầu từ đâu, chuyên gia tâm lý có thể hỗ trợ hai người xác định vấn đề và cân nhắc cách trao đổi phù hợp.
Ngược lại, nếu bạn đang chịu đựng bạo lực hoặc một mối quan hệ gây mất an toàn, việc cân nhắc chấm dứt quan hệ không phải là điều sai.
7. Không kéo người khác vào cuộc để gây sức ép
Chia sẻ khó khăn với bạn bè, người thân hoặc tìm kiếm hỗ trợ không phải điều sai. Tuy nhiên, kể chuyện một chiều để mọi người chỉ trích bạn đời, công khai thông tin riêng tư hoặc liên tục yêu cầu người khác đứng về phía mình có thể làm mâu thuẫn phức tạp hơn.
Nếu cần lời khuyên, hãy chọn người đáng tin cậy, biết tôn trọng sự riêng tư và không kích động xung đột. Khi hai người không thể tự trao đổi hiệu quả, bạn có thể tìm đến chuyên gia tâm lý để được hỗ trợ nhận diện vấn đề và cải thiện cách giao tiếp. Việc tìm kiếm sự giúp đỡ phù hợp không đồng nghĩa với việc để người ngoài quyết định thay cho hai vợ chồng. Khi cần, hai người có thể trao đổi với một chuyên gia tâm lý trung lập để nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ.
8. Không phủ nhận hoặc xem nhẹ cảm xúc đối phương
Những câu như “Có thế mà cũng giận”, “Em/anh nhạy cảm quá” hay “Chuyện nhỏ xíu cũng làm ầm lên” có thể khiến đối phương cảm thấy mình không được lắng nghe.
Bạn không nhất thiết phải đồng ý với cách nhìn của bạn đời để công nhận cảm xúc của họ. Hãy hỏi điều gì khiến họ buồn, lo lắng hoặc tức giận, sau đó diễn đạt lại điều bạn hiểu để kiểm tra xem mình có hiểu đúng hay không. Giao tiếp trong hôn nhân không chỉ là nói ra quan điểm của mình mà còn là dành chỗ cho trải nghiệm của người kia.
Chẳng hạn, bạn có thể nói: “Anh hiểu là em cảm thấy bị bỏ rơi khi anh không chia sẻ chuyện đó. Anh muốn hiểu rõ hơn điều gì khiến em buồn”. Lắng nghe không có nghĩa là nhận hết lỗi về mình; đó là cách giúp cả hai hiểu rõ vấn đề trước khi cùng tìm giải pháp. Đây cũng là kỹ năng chuyên gia tâm lý có thể hướng dẫn khi hai người gặp khó khăn trong giao tiếp.
9. Không tiếp tục cãi nhau khi cả hai đều mệt mỏi

Ảnh 3: Hãy tạm dừng cuộc tranh cãi khi cảm thấy quá mệt mỏi
Khi thiếu ngủ, căng thẳng hoặc cảm xúc đã vượt quá khả năng kiểm soát, việc tiếp tục tranh luận có thể khiến hai người khó lắng nghe và dễ phản ứng gay gắt hơn.
Thay vì cố giải quyết mọi chuyện ngay lập tức, hãy thống nhất một khoảng nghỉ phù hợp. Trong thời gian đó, mỗi người có thể uống nước, đi bộ nhẹ nhàng hoặc hít thở chậm để bình tĩnh lại. Khoảng nghỉ nên đủ để cảm xúc dịu xuống và cần có sự thống nhất về thời điểm tiếp tục trò chuyện.
Việc tạm dừng chỉ thực sự hữu ích khi cả hai có ý định quay lại giải quyết vấn đề. Tránh dùng khoảng nghỉ để né tránh mọi cuộc trao đổi khó khăn. Nếu thường xuyên mất kiểm soát trong những lúc bất đồng, việc tham vấn có thể giúp bạn luyện tập những cách phản hồi bình tĩnh hơn.
10. Không giữ mãi lòng hận thù
Sau một cuộc cãi vã, cảm giác tổn thương không phải lúc nào cũng biến mất ngay. Ép bản thân phải tha thứ lập tức có thể khiến những cảm xúc chưa được giải quyết tiếp tục tích tụ.
Thay vì giữ sự oán giận trong im lặng, hãy trao đổi về điều khiến bạn tổn thương, điều bạn cần ở đối phương và những thay đổi có thể giúp ngăn vấn đề lặp lại. Tha thứ không đồng nghĩa với việc phủ nhận tổn thương, bỏ qua mọi hành vi sai trái hoặc chấp nhận một mối quan hệ không an toàn.
Nếu những mâu thuẫn lặp lại mà cả hai không tìm được cách tháo gỡ, hãy cân nhắc tìm kiếm sự hỗ trợ phù hợp.
Khi nào nên tìm đến chuyên gia tâm lý?
Không phải mọi cuộc cãi vã đều cần can thiệp chuyên môn. Tuy nhiên, nếu hai người thường xuyên tranh cãi về cùng một vấn đề, không thể trao đổi mà không công kích nhau hoặc cảm thấy khoảng cách ngày càng lớn, tham vấn tâm lý có thể là một lựa chọn đáng cân nhắc.
Bạn có thể cân nhắc tìm kiếm hỗ trợ khi:
- Hai người liên tục lặp lại những cuộc tranh cãi tương tự nhưng không tìm được giải pháp.
- Một hoặc cả hai thường xuyên cảm thấy tức giận, lo âu hoặc tổn thương sau xung đột.
- Việc giao tiếp trở nên khó khăn, dẫn đến né tránh, công kích hoặc mất lòng tin.
- Những mâu thuẫn ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt, sức khỏe tinh thần hoặc không khí gia đình.
Trong quá trình tham vấn, chuyên gia tâm lý có thể hỗ trợ hai người nhận diện kiểu giao tiếp đang khiến mâu thuẫn lặp lại, diễn đạt nhu cầu rõ ràng hơn và thực hành kỹ năng giải quyết bất đồng. Mục tiêu không phải là phân định ai đúng, ai sai, mà là giúp mỗi người hiểu rõ vấn đề và cân nhắc những lựa chọn phù hợp.
Nếu cả hai cùng mong muốn cải thiện mối quan hệ, tư vấn tâm lý hôn nhân có thể là một lựa chọn để hỗ trợ việc trao đổi và giải quyết mâu thuẫn. Bạn có thể tham khảo dịch vụ hỗ trợ tâm lý cặp đôi của Safe and Sound để tìm hiểu hình thức hỗ trợ phù hợp.
Với sự phối hợp giữa Bác sĩ Tâm thần - Chuyên gia tâm lý và ứng dụng Công nghệ trong chăm sóc sức khỏe tinh thần, dịch vụ tư vấn/tham vấn Safe and Sound tự hào tiên phong hỗ trợ bạn “Tự phát hiện sớm - Sơ cứu cảm xúc tức thời - Hỗ trợ đồng hành dài hạn”.
.png)
Nếu bạn nghi ngờ mình gặp vấn đề tâm lý, hoặc muốn biết thêm thông tin về dịch vụ tham vấn - tư vấn tâm lý, bạn có thể liên hệ tới HOTLINE 0964 778 911 (Điện thoại/Zalo, 24/7) để được giải đáp và hỗ trợ trong thời gian sớm nhất!
CÁCH THỨC ĐẶT LỊCH HẸN tham vấn/tư vấn trực tuyến hoặc trực tiếp với chuyên gia
- Tại Fanpage Bác sĩ tâm lý SNS
- Hoặc tải và đặt lịch tham vấn trên ứng dụng Safe and Sound để quản lý và theo dõi lịch mọi lúc, mọi nơi
Safe and Sound - thuộc Viện Ứng dụng Công nghệ Y tế (IMT)
Tài liệu tham khảo
- American Psychological Association. Healthy relationships.
- The Gottman Institute. The Four Horsemen: The Antidotes.
- The Gottman Institute. Managing Conflict in Relationships: 3 Essential Blueprints for Couples.
Xem thêm:
Dấu hiệu hôn nhân không hạnh phúc – Vợ chồng cần biết!
Làm thế nào để tư vấn hôn nhân và gia đình cho bạn thân của mình?
Có nên để bạn thân tư vấn tâm lý hôn nhân gia đình cho mình?
